Eindelijk wordt het recht op bronbescherming voor journalisten wettelijk geregeld. Minister Hirsch Ballin (Justitie) heeft het wetsvoorstel dat het verschoningsrecht voor de pers regelt voor advies naar verschillende instanties gestuurd. Dat staat in een persbericht dat de regering vanavond publiceert. Hiermee komt een eind aan onduidelijkheid, willekeur en onnodige gijzelingen.

Hopen we. Want een uitzondering geldt wanneer de nationale veiligheid in het geding is, aldus het wetsvoorstel. En we weten inmiddels dat sommige bewindslieden de nationale veiligheid al snel in het geding achten. ‘Nationale veiligheid’ is een breed begrip en nogal willekeurig uit te leggen. In het officiële gedeelte van het wetsvoorstel is sprake van de volgende formulering:

1. Getuigen aan wie in het kader van beroepsmatige berichtgeving of daarop gerichte informatievergaring dan wel van berichtgeving in het kader van deelname aan het publieke debat gegevens zijn toevertrouwd, kunnen zich verschonen van het afleggen van een verklaring of van het beantwoorden van bepaalde vragen over de herkomst van die gegevens.

2. De rechter-commissaris kan het beroep van de getuige bedoeld in het eerste lid afwijzen indien hij oordeelt dat bij het onbeantwoord blijven van vragen aan een zwaarderwegend maatschappelijk belang een onevenredig grote schade zou worden toegebracht.

Weet jij wat een zwaarderwegend maatschappelijk belang kan zijn? Ontruiming van Hoog Catharijne? Een bom op Borssele? De moord op Geert Wilders? Hier ligt nog een strijdpuntje voor de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). De NVJ die overigens bij monde van algemeen secretaris Thomas Bruning de wettelijke regeling een “positieve eerste stap” noemt.

Bruning vindt het daarentegen een gemiste kans dat telefoon aftappen, afluisteren en invallen op redacties niet expliciet in het voorstel zijn opgenomen. Deze acties kunnen immers ook schending van de bronbescherming betekenen. Hij heeft gelijk. Het is mooi dat het verschoningsrecht nu eindelijk wettelijk wordt vastgelegd. Maar het wetsvoorstel laat nogal wat ruimte voor ongewenste bemoeienis van Justitie. En daar wilden we nou net vanaf.

Friedemann Friese was ook goed voor tot zover het leukste spel van Spiel 2008: Die 3 Gebote, bedacht samen met de Schotse broertjes Fraser en Gorden Lamont. Hilarisch, eenvoudig en toch waanzinnig goed ontworpen.

In Die 3 Gebote is elke speler één beurt lang een hogepriester. Een hogepriester die aan de hand van twee sets kaarten bepaalt welke ge- en verboden de religie van die beurt kent. Hij krijgt drie kaarten op hand en een deel ervan bevat omschrijvingen van handelingen die voor karma, dus punten, zorgen. Een ander deel zorgt juist voor minpunten, want het gedrag dat erop staat is verboden. Het speelbord bestaat uit een soort prehistorische tempel, waarin artifacts moeten worden bewogen. Het zijn blokjes in drie kleuren, waarvan je er één van plaats mag laten veranderen. Maar je mag er ook mee over de arm van je medespelers wrijven. Of hem in je neus steken. En er een liedje bij zingen. Soms leveren al deze handelingen punten op. Soms minpunten. Je komt erachter als de hogepriester aan het eind van zijn beurt de religieuze wet openbaart.

Het zal je niet verbazen dat een dergelijk spel uitermate verrast bij een eerste keer spelen. We waren met zijn vijven en het was spannend. Naarmate het spel vorderde en we doorkregen wat de kaartjes allemaal van ons verlangden, kregen onze handelingen steeds meer een obsessief-compulsief karakter. Tot we eindigden als neurotische oermensen, gefocust op een houten blokje en op wat iedereen met zijn ledematen deed. Als religieuze schapen. Hoe inventief kun je als spelontwerper de werkelijkheid nabootsen?

Net de brief gelezen van Ab Klink over het elektronisch patiëntendossier (EPD). Voor wie de weekendpost nog niet open heeft gemaakt: het EPD houdt in dat alle zorgverleners bij je medisch dossier kunnen. Eerst zullen de huisartsenpraktijken, huisartsenposten, apotheken en ziekenhuizen toegang krijgen tot de database met patiëntengegevens. De brief vermeldt niet of psychologen, fysiotherapeuten, homeopaten en sjamanen ook aan het systeem worden gehangen. Maar wel dat zorgverleners straks verplicht zijn zich aan te sluiten.

Ik voorzie hilarische toestanden. Een scenario:

De huisarts, die toevallig ook cocaïneverslaafd is en op de centen moet letten, heeft een vriendje bij de Telegraaf. En dat vriendje wil een verhaal schrijven over de slechte gezondheid van Bonnie St. Claire (ik noem maar wat). Voor een paar gram coke wil de verslaafde huisarts wel even haar medisch dossier doorlichten om te zien of er nog leuke comaatjes in staan. Na gedane zaken is de huisarts chantabel en de goede vriend niet meer zo’n goede vriend. Hij dwingt de arts meer sappige ziektedetails van BN’ers aan te leveren. Binnen een half jaar ligt elke verwijderde moedervlek van Marco Borsato op straat. Elke urineweginfectie van Andries Knevel. Elke zelfmoordpoging van Caroline Tensen. Zijn politici beschermd? Kan elke psycholoog straks bij het dossier van Balkenende? Of dat van Bea & family?

Het is misschien slim om ieders medisch dossier op een server te zetten waar ook andere zorgverleners bij kunnen. Maar maak dan een systeem waarbij de patiënt bepaalt wanneer en door wie in het medisch dossier wordt gekeken. Geef elke patiënt bijvoorbeeld een pas die de toegang tot zijn dossier regelt. Dat kan hij vervolgens aan elke behandelaar geven om indien gewenst inzicht te verschaffen in zijn medische geschiedenis. Of, ander systeem, een chippas met de patiëntengegevens. Die kan hij meenemen naar het ziekenhuis en daar aan zijn behandelaar uitlenen. Die vult de gegevens op de chip aan en de patiënt neemt het pasje na afloop weer mee naar huis. Mogelijkheden te over.

Het systeem dat nu wordt ingevoerd, is in ieder geval nogal corruptiegevoelig. Bovendien is elk systeem te hacken. Onze medische geschiedenis wordt, kortom, openbaar. En voordat het zover is, zie ik ze al zitten: puberale verpleegsters en artsen die in hun pauze lekker samen in het systeem zitten te googlen op de gezondheid van hun oude klasgenootjes. “Lachen man, mijn eerste vriendinnetje uit de brugklas heeft een vleesboom.”

I believe in love

And that’s faith

enough for me

Neil Peart (2007)