Casa di Ricomanjaro

Was Bill Hicks een Nederlander geweest, dan zou hij zich vandaag in zijn graf hebben omgedraaid. Bill Hicks is al bijna veertien jaar dood. Hij was een Amerikaanse standup comedian die politieke huichelarij en maatschappelijke hypocrisie aan de kaak stelde. De wapenindustrie, de regering Bush Sr., de marketing-praktijken in de muziekwereld, de war on drugs, niets was heilig voor de altijd weer ijzersterk performende Hicks. Nooit eerder heb ik zo’n scherpe, directe, eerlijke, sociaalkritische en gedreven standupper gezien. Nooit later ook trouwens.

Begin jaren negentig spuwde hij vuur, wat gelukkig -maar te weinig- is vastgelegd en te koop op dvd. Had hij nog geleefd, dan zouden 9/11 en de oorlogen in Irak en Afghanistan, Bush jr. in het bijzonder, voor het hoogtepunt van zijn oeuvre hebben gezorgd. Meermalen vroeg ik me af: wat zou Bill Hicks ervan hebben gemaakt? Hij stierf in 1994, nog voor het internettijdperk aanbrak.Vandaag wilde ik dat er een Nederlandse, nog levende Bill Hicks was. Als die bestond, zou hij vanavond een hoogtepunt in zijn oeuvre hebben geschreven. Hij zou woest zijn geworden, nu de regering bekend heeft gemaakt dat Ab Klink de paddo definitief verbiedt. Uit de brief van de bewindsman aan de Tweede Kamer:

“Hieronder zullen wij ons standpunt (…) nader toelichten; een standpunt dat overigens afwijkt van het advies van het CAM, maar wel mede gebaseerd is op feitelijke informatie in het advies van het CAM. Daarom volgen wij het CAM niet in zijn mening dat het gebruik van hallucinogene paddenstoelen een dusdanig laag risico oplevert voor de individuele gezondheid en de samenleving dat het verbieden van paddo’s een te zwaar middel is in verhouding tot de overlast en schade door het huidige gebruik.De door het CAM aanbevolen route van verbetering van de voorlichting en regulering van de handel en verkoop acht ik ontoereikend. Wij zijn van mening dat onder meer het wetenschappelijk onderzoek, waaraan het CAM-rapport refereert, laat zien dat de individuele risico’s van paddo’s te groot zijn. Voorts zijn wij van mening dat verbetering van de voorlichting en meer regulering van handel en verkoop onvoldoende effect zullen sorteren om een veilige gebruikssituatie te bewerkstelligen.”

Voor een actie als die van Klink moet je sterk in je schoenen staan en zeker zijn van je zaak. Hulpverleners en wetenschappers – van toxicologen tot criminologen – hebben de effecten en gevaren van hallucinogene paddestoelen de afgelopen tien jaar uitvoerig in kaart gebracht. Over de gevaren voor de volksgezondheid was men eensluidend: er is sprake van een zeer gering risico. Wel moeten consument en omgeving voor veilig gebruik aan een paar eenvoudige eisen voldoen. Voorlichting werd derhalve van groot belang geacht en smartshops mochten de paddo’s blijven verkopen. En de Nederlandse gebruiker hoorde je niet, want die wist doorgaans prima hoe hij problemen met de geestverruimende paddestoelen kon vermijden. Helaas was de schimmel in het buitenland verboden, dus kregen onze smartshops met grote regelmaat bezoek van gretige toeristen die hier wel eens wilden trippen. Eerst flink aan het bier, soms ook aan andere middelen en daarna naar de smartshop. Ken je lachuh! Dus groeide het aantal incidenten mee met de populariteit van de paddestoeltjes. Want uiteraard is het gedrag van de toerist die al hallucinerend door de Amsterdamse binnenstad zwalkt, geen toonbeeld van veilig gebruik. Maar in vergelijking met bijvoorbeeld alcohol is de jaarlijkse hoeveelheid incidenten met paddo’s peanuts. Desondanks vond Klink redenen om het advies van de deskundigen in de wind te slaan en de hele handel te verbieden. In het persbericht van de regering staan deze redenen als volgt verwoord:

1. Het gebruik van paddo’s kan leiden tot onvoorspelbare effecten en daarmee tot risicovol gedrag.
2. Er is geen of nauwelijks verschil in gezondheidsrisico tussen gedroogde (bewerkte) en verse (onbewerkte) paddo’s.
3. Paddo’s zijn verboden in de meeste EU-landen.

Argumenten die schreeuwen om commentaar. Zonder compleet te willen zijn:

1. De effecten van paddo’s zijn bij het eerste gebruik net zo onvoorspelbaar als die van een jongerendosis alcohol. Hooguit zijn de effecten van paddo’s wat minder voorstelbaar dan die van alcohol. Geen enkel genotsmiddel is volledig voorspelbaar, noch bij het eerste noch bij veelvuldig gebruik. Als elke roker zeker wist dat hij op zijn dertigste longkanker zou krijgen, dan was hij vast en zeker nooit begonnen. Anyway, de risico’s van paddo’s blijven bij eerdergenoemd veilig gebruik redelijk beperkt. Veilig gebruik houdt niet alleen in dat de gebruiker zich in een prettige, vertrouwde omgeving bevindt waarin een ervaren begeleider aanwezig is (setting), maar ook dat hij geestelijk en lichamelijk in een goede conditie verkeert en in een vrolijke stemming (set). Zoniet, dan zijn paddo’s een verboden vrucht. Een veilige set betekent overigens ook dat je nuchter bent, dus niet opgefokt of verdoofd door drank. Zoals gezegd: simpele principes, transparant en makkelijk te communiceren. En als het toch moet gaan over risico’s, dan zou ik graag zien dat Ab Klink mij kwam uitleggen waarom het kankerverwekkende en verkeersdodelijke alcohol nog steeds legaal is. Onder het genot van een bokbiertje, that is.

2. Klopt, maar snijdt geen hout. Gedroogde en verse paddo’s hebben in aan elkaar gerelateerde doses dezelfde werking. Maar zoals het er nu staat, lijkt het alsof het juist is dat gedroogde paddo’s al verboden waren. Een duikje in de geschiedenis. In 2000 verschijnt het zoveelste onderzoek dat aantoont dat paddo’s relatief onschuldige genotmiddelen zijn. Het advies aan de regering is dan ook de paddestoelen niet te verbieden. Maar in sommige kringen leeft de angst dat Nederland na ‘s werelds grootste xtc-leverancier ook ‘s werelds grootste paddodealer wordt. Om de export aan banden te leggen, worden gedroogde paddestoelen verboden. Verse exemplaren zijn immers internationaal niet zo makkelijk te verhandelen. De zoveelste farce in het Nederlandse drugsbeleid. De gebruiker maalt er niet om. Desgewenst legt hij ze zelf te drogen.

3. Nou en? Cannabis wordt ook niet gedoogd in andere EU-landen. Daar mag je weer andere dingen. In Duitsland mag je ongestraft op hoge snelheid het milieu vervuilen. In Spanje mag je stieren beprikken met ijzeren pinnen. In Frankrijk mag je in groten getale glasaaltjes voor de kust wegvangen, zodat de paling langzaam uitsterft. In Italië mag je als president in het openbaar onbekende vrouwen betasten. Maar ik snap de Europese gedachte. Nu krijgen allerlei vage Oost-Europese drugscriminelen vrij spel om ook in ons land in psychedelische paddestoelen te gaan. Europese integratie met dank aan Ab Klink.

Oh Nederlandse Bill Hicks, Where Art Thou?