Casa di Ricomanjaro

Uit NRC, vandaag:

Afghaanse burger lijkt op strijder
Onder de burgerbevolking van Afghanistan zijn tijdens gevechten tussen de Talibaan en buitenlandse troepen de afgelopen weken veel doden gevallen. Die toename speelt de Talibaan in de kaart.

Door onze correspondent Philip de Wit

Kabul, 9 juli. Ruim 24 uur vlogen kogels en mortiergranaten heen en weer in Zerko, een dorpje in de provincie Herat. De Amerikaanse troepen en het Afghaanse leger hadden het aan de stok met de Talibaan, zo luidden de eerste berichten. Meer dan 130 Talibaan zouden er zijn gedood. Ook waren er 57 burgerslachtoffers gevallen – een schokkend aantal.

Deze militaire actie had plaats op 29 en 30 april van dit jaar. Maar pas een maand later, na uitgebreid onderzoek van de Afghanistan Independent Human Rights Commission (AIHRC), werd duidelijk wat er in Zerko gebeurd moet zijn. Op basis van onder meer gesprekken met lokale ooggetuigen bleek dat het aantal burgerdoden lager lag, rond de 20 à 25 mensen. Die andere doden, van wie eerder werd aangenomen dat het burgers waren, waren vermoedelijk mannen die hadden meegevochten met de aanwezige Talibaan.

“Het is achteraf heel lastig vast te stellen hoeveel burgers er bij gevechten precies zijn omgekomen, tenzij de slachtoffers vrouwen of kinderen zijn”, zegt Ahmad Nader Nadery, bestuurder van AIHRC. Volgens de organisatie zijn de Talibaan dit jaar een nieuwe weg ingeslagen en gebruiken ze steeds vaker burgers als menselijk schild. “Ze lokken gevechten uit in gebieden waar veel mensen wonen, waardoor de kans groter is dat er slachtoffers onder burgers vallen”, aldus Nadery. “De Talibaan hopen dat de stemming zich zo tegen de buitenlandse troepen keert.”

Vorige week zat er een team van Nadery in Uruzgan, om uit te zoeken hoeveel burgers er zijn omgekomen tijdens de gevechten tussen de Nederlandse ISAF-troepen en de Talibaan, vorige maand rond Chora – volgens de Afghaanse autoriteiten ruim zestig. Ook heeft AIHRC vorige week mensen naar Helmand gestuurd. In het plaatsje Gereshk zouden eind vorige maand 45 burgers zijn omgekomen als gevolg van Amerikaanse bombardementen.

Het oplopend aantal burgerdoden bij acties van ISAF, de stabilisatiemacht van de NAVO, en de coalitietroepen onder leiding van de VS, heeft tot heftige discussies en reacties geleid, binnen en buiten Afghanistan. President Karzai is al verscheidene keren in het openbaar boos geworden over de gang van zaken. Dit jaar, zo schat de AIHRC, zijn de buitenlandse troepen verantwoordelijk voor 270 burgerslachtoffers, terwijl er 200 burgers omkwamen door aanslagen van de Talibaan.

Maar hoe stel je die aantallen vast? Vaak zijn de Talibaan niet te onderscheiden van de lokale bevolking. AIHRC kijkt onder meer naar de gebouwen waar de slachtoffers zijn gevallen. Hoe zijn die beschadigd? Door kogels, bommen of mortiergranaten? Van welke kant zijn de kogels het huis binnengedrongen? „En je moet ook naar de begraafplaats kijken; zijn er nieuwe graven bijgekomen?”, zegt Nadery. Andere belangrijke vragen: waar hielden de Talibaan zich schuil? In de moskee, de school, bij mensen thuis? Hadden ze onder dreiging burgers meegenomen? Wie niet meewerkt met de Talibaan, zegt Nadery, riskeert een brute dood.

Soms zeggen mensen dat ze geen Talibaan zijn, maar dan blijkt dat ze wel de wapens hebben opgepakt. „Het kan zijn dat ze hun papavervelden wilden beschermen, of handelden uit angst voor huiszoekingen. Dat is voor hen huisvredebreuk, druist in tegen onze cultuur. Maar ja, iemand die een wapen ter hand neemt, is geen burger meer”, zegt Nadery. Zo is het eind april, volgens AIHRC, ook ongeveer gegaan in Zerko. Daar waren wel Talibaan, maar de lokale bevolking greep ook naar de wapens, nadat de Amerikanen eerder met grof geweld huizen waren binnengevallen en mensen hadden gearresteerd.

Dagen na de gevechten ging het bericht de wereld over dat er in Zerko bijna zestig burgers waren omgekomen, zonder dat vast stond hoeveel het er precies waren geweest. Dat kwam mede door de uitgekookte manier waarop de Talibaan de publieke opinie bespelen en een traag reagerende Afghaanse overheid. Als er aanslagen of gevechten zijn geweest, staan de Talibaan klaar met commentaar, terwijl de autoriteiten in Kabul vaak pas uren later met een reactie komen.

Enzovoort enzoverder. En dan onderaan het artikel, cursief:

Het aantal meldingen van burgerdoden bij NAVO-acties in Afghanistan is de afgelopen maanden toegenomen. Een selectie van de afgelopen twee weken:

In de westelijke provincie Farah meldden inwoners en een lokaal districtshoofd vrijdag dat bij een luchtaanval van de NAVO-missie ISAF 108 burgers zijn omgekomen. ISAF ontkent. Wel zouden coalitietroepen bij gevechten in Farah samen met het Afghaanse leger en onder luchtdekking meer dan dertig Talibaan-strijders hebben gedood.

In de oostelijke provincie Kunar meldden inwoners en leden van het provinciale bestuur dat donderdag en vrijdag bij NAVO-luchtaanvallen 36 burgers zijn gedood. Het Afghaanse ministerie van Defensie zegt dat 37 „terroristen” zijn gedood in Kunar. Volgens ISAF is „een aantal” opstandelingen gedood, maar zijn er geen burgerslachtoffers gevallen.

In het district Gereshk in de zuidelijke provincie Helmand meldde de provinciale politiecommandant eind juni de dood van 25 burgers bij een ISAF-bombardement. De NAVO beschuldigde de Talibaan ervan burgers als menselijk schild te gebruiken. Na lokaal onderzoek zou blijken dat het aantal dode burgers met 45 nog hoger lag. (bron: Reuters)

Gelukkig krijgt het land met alle Afghanen die we momenteel terugsturen er een club welopgevoede Nederlanders bij, zodat het snel afgelopen zal zijn met de oorlog daar. Wij hebben deze mensen immers beschaving bijgebracht. Een van onze beginselen: zet onwelkome gasten het land uit, ook al zijn ze de oorlog ontvlucht, kun je daar makkelijk in de praktijk brengen. Je kunt die barbaren gewoon persona non grata verklaren en de grens overjagen. Zo zullen de Talibaan binnen afzienbare tijd uit het land verdwenen zijn. En kunnen de vredesmachten naar huis en leeft het nieuwe Afghanistan nog lang en gelukkig.