Casa di Ricomanjaro

De god van de christenen was niet voor een kleintje vervaardigd als we het Oude Testament mogen geloven. Wanneer hij in razernij uitbrak en zijn toorn over het land liet gaan, kon je maar beter snel emigreren. Voor je het weet had je een sprinkhanenplaag in je moestuintje. Of kikkers in je plantenbakken. Om maar te zwijgen van ziektes en nog ergere maatregelen om het geloof mee te bestendigen.

Prachtig bedacht natuurlijk. De priesters en profeten uit die tijd waren slimme jongens, de autoriteiten bleven autoriteiten met zo’n god als bovenbaas. Je zou wel beter uitkijken, voor je Zijn en dus hun regels aan je laars lapte. Duizenden jaren werkte het heel effectief: zaai angst en heers.

Maar god is al meer dan een halve eeuw niet meer de baas in het westen. We lachen om die oude grijsaard, die daar maar feest zit te vieren, in de wolken met onze overleden helden. En dus bedachten we wat nieuws. Wapenwedloop, oost tegen west, wie bang is voor de atoombom, stemme voor de zittende regering. En toen viel de muur.

Gelukkig duurde het nog geen vijftien jaar voor we een nieuwe duivel vonden. Terrorisme heet hij en we sidderen en beven weer. In de VS wordt het zelfs legaal om mensenrechten te schenden. Je hoeft als CIA-agent maar iemand Arabisch te horen praten en je mag folteren zoveel je wil. Niemand die je tegenhoudt.

Afgelopen zaterdag zag ik een billboard in een bushokje aan de Utrechtse Rubenslaan. “Ook in Utrecht werken professionals samen tegen terrorisme”, stond erop in letters van tien centimeter hoog. Ik twijfelde even. Zal ik mijn rugzak achterlaten? Ik was wel benieuwd naar de professionals die daar op af kwamen. Maar ik heb het niet gedaan. Ik wil niet bijdragen aan de hysterie. Want waar gaat het nou om? Terrorisme in Nederland? Laat me niet lachen. In de jaren zeventig, toén had je terrorisme in Nederland. Treinkapingen, hele schoolklassen werden gegijzeld. En ook elders in Europa kon je meer bommen in de bus verwachten dan nu, anno 2006. ETA, IRA, Rote Armee Fraktion. Waar waren de billboards? Ik heb ze niet gezien.

Maar opnieuw werkt het. Angst regeert. Een vriend van me durft niet meer met de trein te reizen in de spits. Elk incident induceert de roep om meer veiligheidsmaatregelen, al is het een klein brandje in een kroeg. En de overheid? Die mag gewoon doen en laten wat zij wil. Bezuinigen terwijl ze eerst de recessie verdiept door publiekelijk te gaan doemdenken over onze economie. Ons zorgstelsel op elegante wijze naar god helpen door het aan de markt te verkopen. De kwaliteit van ons onderwijs is tanende. De protesten zijn minimaal. Collectieve verlamming heeft zich van ons meester gemaakt. We blijven zitten waar we zitten en verroeren ons niet. En god? Die slaapt zacht en droomt weer eens dat hij allah wordt genoemd.